2027 බදු සහනය වෙනුවෙන් අයදුම් කිරීමට අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) සභාපති මංගල විජේසිංහට අනුමැතිය ලැබෙයි.
මිනිස් අයිතිවාසිකම්, කම්කරු අයිතීන් සහ ආන්දෝලනාත්මක ‘ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත’ සංශෝධනය කිරීම යුරෝපයේ ප්රධාන කොන්දේසියක්.
යුරෝපා බදු සහනය අහිමි වුවහොත් යුරෝ බිලියන 1.5ක අපනයන අනතුරේ - ඇඟලුම් ක්ෂේත්රයෙන් අනතුරු ඇඟවීම්.
ශ්රී ලංකාවට හිමි ලාභදායී යුරෝපා සංගමයේ GSP+ බදු සහනය තවදුරටත් රඳවා ගැනීම සඳහා වන නිල අයදුම්පත් ක්රියාවලියට සහ ඒ වෙනුවෙන් සිදුකළ යුතු නීතිමය ප්රතිසංස්කරණ සඳහා රජයට නිල අනුමැතිය හිමිව තිබේ.
වත්මන් GSP+ සහන ක්රමවේදය 2027 වසර අවසානයේදී නිම වීමට නියමිත අතර, ඊට බොහෝ කලකට පෙර එනම් 2027 මාර්තු මාසයට ප්රථම ශ්රී ලංකාව සිය නව අයදුම්පත යුරෝපා සංගමය වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) සභාපති මංගල විජේසිංහ පෙන්වා දෙන්නේ මේ වෙනුවෙන් රජය දැනටමත් පුළුල් සහ ඒකාබද්ධ උපායමාර්ගික සැලැස්මක් දියත් කර ඇති බවයි.
ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත සහ යුරෝපයේ දැඩි කොන්දේසි 27
GSP+ බදු සහනය ලබාගැනීම සෙල්ලමක් නොවේ. ඒ සඳහා මානව හිමිකම්, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, පරිසර සංරක්ෂණය සහ යහපාලනයට අදාළ ජාත්යන්තර සම්මුතීන් 27ක් රට තුළ ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වන බව ශ්රී ලංකාව ඔප්පු කළ යුතුය. මේ යටතේ, අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහසට බාධාවක් බව කියමින් ජාත්යන්තරයේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක් වූ "ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත" (Online Safety Act) ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට ගැළපෙන පරිදි වහාම සංශෝධනය කිරීමට රජය පියවර ගනිමින් සිටී.
මීට අමතරව, ආබාධිත තැනැත්තන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සහ සන්නද්ධ ගැටුම් සඳහා ළමයින් යොදාගැනීම වැළැක්වීම වැනි යුරෝපා සංගමයේ අලුත්ම ඇගයීම් නිර්ණායකයන්ට අනුකූල වීමට ද නව නීතිමය රාමු සකස් වෙමින් පවතී.
බිලියන 1.5ක ඔට්ටුව සහ අපනයන විවිධාංගීකරණය
දේශීය ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ලංකාවේ සමස්ත අපනයනවලින් 24%ක්ම මිලදී ගන්නේ යුරෝපා සංගමය (EU) විසින් බවයි. GSP+ බදු සහනය මත පමණක් යැපෙන ලාංකික නිෂ්පාදනවල වටිනාකම යුරෝ බිලියන 1.5ක් (රුපියල් කෝටි දසදහස් ගණනක්) වේ. යම් හෙයකින් මෙම සහනය අහිමි වුවහොත් ඇඟලුම් ඇතුළු ප්රධාන අපනයන කර්මාන්ත මුළුමනින්ම කඩා වැටීමේ අවදානමක් පවතී.
මේ නිසා, EDB ආයතනය සහ "ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය" (JAAF - Joint Apparel Association Forum) එක්ව සාම්ප්රදායික ඇඟලුම්වලින් එහාට ගොස්, GSP+ යටතේ බදු රහිතව අපනයනය කළ හැකි වෙනත් භාණ්ඩ වර්ග 6,000කට අධික ප්රමාණය සඳහා ලාංකික ව්යාපාරිකයන් යොමු කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී.
යුරෝපය ඉල්ලා සිටින දේශපාලන සහ මානව හිමිකම් ප්රතිසංස්කරණ නියමිත කාලයට ලබා දෙමින් රටේ ආර්ථිකය බේරාගැනීම වත්මන් රජය සතු ලොකුම පරීක්ෂණයකි.
අදහස් සහ යෝජනා :
යුරෝපයේ GSP+ සහනය ස්ථාවරව ලබාගැනීම සහ රටේ අපනයන ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුව ඇත.
1- 'Fast-tracking Civic Freedom Amendments' (සිවිල් නිදහස පිළිබඳ නීති කඩිනම් කිරීම):
ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත (Online Safety Act) සහ ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) වෙනුවට ගෙන එන නව පනත්, යුරෝපා සංගමයේ නිරීක්ෂකයන් ලංකාවට පැමිණීමට පෙර, සිවිල් සමාජයේ සහ ජාත්යන්තර නීතිඥ සංගම්වල උපදෙස් මත කඩිනමින් සංශෝධනය කර අවසන් කළ යුතුය. නීතිමය ප්රමාදයන් සිදුවුවහොත් යුරෝපය සහන තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට වුවද ඉඩ ඇත.
2- 'Traceability and Green Blockchain Infrastructure' (නිෂ්පාදන විනිවිදභාවය සඳහා බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය):
යුරෝපයේ නවතම සැපයුම් දාම ප්රමිතීන්ට (EU Supply Chain Due Diligence) ගැළපෙන පරිදි, ලංකාවේ ඇඟලුම් සහ තේ නිෂ්පාදනය කිරීමේදී ළමා ශ්රමිකයන් යොදා නොගත් බවත්, පරිසර හිතකාමී ක්රමවේද භාවිත කළ බවත් ඔප්පු කිරීමට "ඩිජිටල් සොයායෑමේ පද්ධතියක්" (Blockchain-based traceability platform) අපනයන ක්ෂේත්රයට හඳුන්වා දිය යුතුය.
3- 'Targeting the 6,000 Non-Apparel Tariff Lines' (ඇඟලුම් නොවන භාණ්ඩ 6,000 දිනාගැනීම):
ලංකාවේ අපනයනවලින් බහුතරයක් ඇඟලුම්වලට පමණක් සීමා වී ඇති බැවින්, GSP+ යටතේ බදු සහන හිමි අනෙක් භාණ්ඩ 6,000 (උදා: ධීවර නිෂ්පාදන, කාබනික කුළුබඩු, රබර් ආශ්රිත උපාංග සහ සකස් කළ ආහාර) වෙනුවෙන් යුරෝපීය ගැනුම්කරුවන් සෘජුවම සම්බන්ධ කරවන "විශේෂ අපනයන ප්රවර්ධන කලාප" (Special Export Matchmaking Drives) EDB ආයතනය හරහා වහාම ආරම්භ කළ යුතුය.
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර the leader)
මුලාශ්රය : EU Demands Reforms as Sri Lanka Seeks Trade Renewal
