ගෝලීයකරණයෙහි අභියෝගයන් නිසා ජගත් කම්කරු ප‍්‍රමිතීන් අන් කිසි කලෙකටත් වඩා අදාළ වන තත්ත්වයට පත් වී ඇත. ඒවායින් අද දින සැලසෙන්නේ කිනම් ප‍්‍රතිලාභයන් ද?

ශිෂ්ඨ සම්පන්න රැකියාවන් (decent work) සඳහා මගකි

ජගත් කම්කරු ප‍්‍රමිතීන්ට ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සුවිශේෂී අධීක්ෂණ පද්ධතියක සහාය ලැබේ. සාමාජික රටවල් තමන් අත්සන් කළ සම්මුතීන් ක‍්‍රියාත්මක කරන බව සහතික කිරීමට එම පද්ධතිය උපකාරී වේ. ජගත් කම්කරු සංවිධානය ILO, සාමාජික රටවල් තුළ ප‍්‍රමිතීන් ක‍්‍රියාවේ යෙදවෙන ආකාරය නිතිපතා විමසුමට ලක් කරයි. එමෙන් ම, සම්මුතීන් වඩා මැනවින් ක‍්‍රියාවේ යෙදවිය හැකි ක්ෂේත‍්‍ර කවරේ දැයි සාමාජික රාජ්‍යයන්ට පෙන්වා දෙයි. ප‍්‍රමිතීන් ක‍්‍රියාවේ යෙදවීමේ දී යම් ගැටලූවක් පැන නැගුණහොත්, සමාජීය සංවාදය social dialogue මාර්ගයෙන් සහ තාක්ෂණික සහාය සපයා සාමාජික රටවලට උපකාර කිරීමට ILO ප‍්‍රයත්න දරයි.

නිදේශන ක‍්‍රියා පටිපාටිය පාලනය වන්නේ ILO ව්‍යවස්ථාවේ 24 සහ 25 වගන්ති වලිනි. එමගින් සේවා යෝජකයන්ගේ හෝ සේවකයන්ගේ සංවිධානයන්ට, එනම් ”යම් කිසි රාජ්‍යයක් පාර්ශ්වකරුවෙකුව සිටින කවර හෝ සම්මුතියක සිය අධිකරණ බලසීමාව තුල කවරාකාරයක වන්නාවූ ඵලදායක පිලිපදිමකට ලක් කිරිමට අසමත්ව ඇතැයි ” තමන් සලකන ඕනෑම සාමාජික රාජ්‍යයකට එරෙහිව ILO පාලක මණ්ඩලය වෙත නිදේශනයක් ඉදිරිපත් කිරීමේ අයිතිය ප‍්‍රදානය කරයි. නිදේශනය සහ රජයේ ප‍්‍රතිචාරය විමර්ශනය කිරීම සඳහා සාමාජිකයන් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත ත්‍රෛපාර්ශ්වීය කමිටුවක් පිහිටුවීමට ඉඩ සලසා ඇත. කමිටුව පාලක මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කරන වාර්තාව පැමිණිල්ලේ නීතිමය සහ ප‍්‍රායෝගික පැතිකඩවල් ප‍්‍රකාශයට පත් කරයි, ඉදිරිපත් කර තිබෙන තොරතුරු විමර්ශනය කරයි, නිර්දේශවලින් අවසන් වෙයි. රජයේ ප‍්‍රතිචාරය සතුටුදායක නො වේ යැයි සැලකෙන අවස්ථාවල දී නිදේශනය සහ එයට ලද ප‍්‍රතිචාරය ප‍්‍රසිද්ධ කිරීමට පාලක මණ්ඩලයට අයිතිය ඇත. සාමාන්‍යයෙන් අංක 87 සහ 98 දරණ සම්මුතීන් ක‍්‍රියාවේ යෙදවීම සම්බන්ධ නිදේශන සේවක එක්රැස් වීමේ නිදහස පිළිබඳ කමිටුවේ විමර්ශනය සඳහා යොමු කරනු ලැබේ.

සේවක එක්රැස් වීමේ නිදහස සහ සාමූහික කේවෙල් කිරීම වූකලි ජගත් කම්කරු සංවිධානයේ ILO සමාරම්භක මූලධර්ම අතර පවත්නා ඒවා ය. සේවක එක්රැස් වීමේ නිදහස සහ සාමූහික කේවෙල් කිරීම පිළිබඳ අංක 87 සහ 98 දරණ සම්මුතීන් සම්මත කළ පසුව, සේවක එක්රැස් වීමේ නිදහස පිළිබඳ මූලධර්මය සඳහා වැඩි දුර අධීක්ෂණ ක‍්‍රියා පටිපාටියක් අවශ්‍ය ය යන නිගමනයට ILO ඉක්මනින් ම එළඹිණ. ඉන් අපේක්ෂා කළේ එකී සම්මුතීන්ට අත්සන් කර නැති රටවල් තුළ ඊට අනුකූලතාව සහතික කිරීම යි.

සාමාන්‍යයෙන් දෙසැම්බර් මාසයේ දී සම්මත කෙරෙන විශේෂඥ කමිටුවේ Committee of Experts වාර්ෂික වාර්තාව ඊළඟ ජූනි මාසයේ දී ජගත් කම්කරු සමුළුව වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. ප‍්‍රමිති ක‍්‍රියාවේ යෙදවීම පිළිබඳ සමුළු කමිටුව එම වාර්තාව විමසුමට ලක් කරන්නේ එහි දී ය. සමුළුවේ ස්ථාවර කමිටුවක් වන සමුළු කමිටුව සමන්විත වන්නේ රජයේ, සේවා යෝජකයන්ගේ සහ සේවකයන්ගේ නියෝජිතයන්ගෙනි. ත්‍රෛපාර්ශ්වීය වාතාවරණයක් තුළ වාර්තාව විමර්ශනය කරන එම කමිටුව, සාකච්ඡා කරනු පිණිස ඉන් නිරීක්ෂණ ගණනාවක් තෝරා ගනියි. සමුළු කමිටුව හමුවේ ප‍්‍රතිචාර දැක්වීමට සහ ප‍්‍රශ්නයට බඳුන්ව ඇති තත්ත්වය පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීම කිරීමට එම අදහස් දැක්වීම්වල සඳහන් කර තිබෙන රජයන්ට ආරාධනා කරනු ලැබේ. බොහෝ අවස්ථාවල දී සමුළු කමිටුව නිගමනවලට එළඹෙන්නේ, කිසි යම් ගැටලූවකට පිළියම් යෙදීම සඳහා රජයන් යම් නිශ්චිත පියවරයන් ගත යුතු යැයි හෝ ILO දුත කණ්ඩායම් හෝ තාක්ෂණික සහාය එවන ලෙස ආරාධනා කළ යුතු යැයි නිර්දේශ කරමිනි. සමුළු කමිටුව විමසුමට ලක් කළ තත්ත්වයන් පිළිබඳව කෙරුණු සාකච්ඡා සහ එළඹුණු නිගමන සමුළු කමිටුවේ වාර්තාව තුළ ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරේ. විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු තත්ත්වයන් එහි සමස්ත වාර්තාවේ General Report අදාළ ඡේදය තුළ දී ඉස්මතු කර දැක්වේ.

සම්මුතීන් සහ නිර්දේශයන් ක‍්‍රියාත්මක කිරීමේ දී සේවා යෝජකයන් සහ සේවකයන් ලබා දෙන දායකත්වයේ වැදගත්කම, අධීක්ෂක යාන්ත්‍රණ වෙතින් මෙන් ම සමුළුව වෙතින් ද, වඩා විශේෂිතව 1971 දී සහ 1977 දී සම්මත කරන ලද ත්‍රෛපාර්ශ්වීයත්වය ශක්තිමත් කිරීම ඉල්ලා සිටින යෝජනාවල දී ද යළි යළිත් අවධාරණය වී ඇත. 1976 අංක 144 දරණ ත්‍රෛපාර්ශ්වීය අදහස් විමසීම් (ජගත් කම්කරු ප‍්‍රමිති) පිළිබඳ සම්මුතිය සහ 1976 අංක 152 දරණ ත්‍රෛපාර්ශ්වීය අදහස් විමසීම් (ජගත් කම්කරු සංවිධාන ක‍්‍රියාකාරකම්) පිළිබඳ නිර්දේශයන්, සමුළුව විසින් සම්මත කිරීම, ILO සම්බන්ධ සියලූ කාරණාවල දී ජාතිකව සහ ජාත්‍යන්තරව ත්‍රෛපාර්ශ්වීය ක‍්‍රියාකාරිත්වයන් ප‍්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ILO ගත් ප්‍රවේගවත් පියවරයන්හි වැදගත් අංගයක් විය.

පැමිණිලි ක‍්‍රියා පටිපාටිය පාලනය වන්නේ ILO ව්‍යවස්ථාවේ 26 වන සහ 34 වන වගන්ති වලිනි. කිසි යම් සාමාජික රාජ්‍යයක් එය අත්සන් කළ කිසි යම් සම්මුතියකට අනුකූල නො වී ක‍්‍රියා කරන්නේ නම්, එම සම්මුතියට අත්සන් කර තිබෙන වෙනත් සාමාජික රාජ්‍යයකට, ජගත් කම්කරු සමුළුවේ නියෝජිතයෙකුට හෝ සිය බලතල පරිදි පාලක මණ්ඩලයට මෙම විධිවිධාන යටතේ එම රාජ්‍යයට එරෙහිව පැමිණිල්ලක් ගොනු කළ හැකි ය. පැමිණිල්ලක් ලද අවස්ථාවල දී පාලක මණ්ඩලය පරීක්ෂණ කොමිසමක් Commission of Inquiry පිහිටුවීමට තීරණය කරයි. පැමිණිල්ල පිළිබඳව පූර්ණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම, පැමිණිල්ලට අදාළ සියලූ කරුණු සොයා දැන ගැනීම සහ පැමිණිල්ලෙන් මතු කෙරෙන ගැටලූ විසඳීම සඳහා ගත යුතු පියවරයන් පිළිබඳව නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වගකීම දරන ස්වාධීන සාමාජිකයන් තිදෙනෙකුගෙන් එම කොමිසම සමන්විත වේ. පරීක්ෂණ කොමිසම යනු ILO සතු ඉහළ ම මට්ටමේ පරීක්ෂණ ක‍්‍රියා පටිපාටිය යි. එවැනි කොමිසමක් සාමාන්‍යයෙන් පිහිටුවනු ලබන්නේ, කිසි යම් සාමාජික රාජ්‍යයක් අඛණ්ඩ ලෙස සහ බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනයන් සිදු කර ඇති බවට චෝදනාවට ලක් වන විට සහ ඒවාට විසඳුම් සෙවීම යළි යළිත් ප‍්‍රතික්ෂේප කර ඇති විට ය. මේ දක්වා පරීක්ෂණ කොමිසම් 11 ක් පිහිටුවා ඇත.

ජගත් කම්කරු ප‍්‍රමිතීන් යනු ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රජාව සම්මත කළ විශ්වීය සම්මුතීන් වන අතර, ඒවායින් පිළිබිඹු වන්නේ සේවයට අදාළ කාරණා පිළිබඳ පොදු සාරධර්මයන් සහ මූලධර්මයන් ය. කිසි යම් සම්මුතියකට අත්සන් කළ යුතු ද නැද්ද යන්න තෝරා ගැනීමට සාමාජික රාජ්‍යයන්ට හැකියාව තිබෙන නමුත්, එම රටවල් ඒවාට අත්සන් කර ඇතත් නැතත්, සියලූ රටවල් තුළ සිදු වන වර්ධනයන් පිළිබඳව පූර්ණ ලෙස සෙවිල්ලෙන් සිටීම වැදගත් යැයි ILO සලකයි. ILO ව්‍යවස්ථාවේ 19 වන වගන්තිය අනුව, පාලක මණ්ඩලය ඉල්ලා සිටි විට, සම්මුති හා නිර්දේශ වල කවර හෝ විධිවිධානයක් ක‍්‍රියාවේ යෙදවීම සඳහා ගෙන ඇති පියවරයන් කවරේ දැයි සාමාජික රාජ්‍යයන් විසින් ඒකාකාර කාල ප‍්‍රාන්තරවල දී වාර්තා කළ යුතු ය. එමෙන් ම, කිසි යම් සම්මුතියකට අත්සන් කිරීම වළක්වා හෝ පමා කර ඇති කිසි යම් බාධාවන් වේ නම් ඒවා කවරේ දැයි පෙන්වා දිය යුතු ය.

විශේෂඥ කමිටුවේ Committee of Experts වාර්තාව, සම්මුතීන් සහ නිර්දේශයන් ක‍්‍රියාවේ යෙදවීම විමර්ශනය කිරීම සඳහා ජගත් කම්කරු කමුළුව සෑම වසරක ම පත් කරන ත්‍රෛපාර්ශ්වීය කමිටුව තුළ සිදු වන සාකච්ඡාව සඳහා අවශ්‍ය මූලික තොරතුරු සම්පාදනය කරයි. එම නිසා, මෙම ලියවිල්ලේ අන්තර්ගතය අන් කිසිවෙකුටත් වඩා සේවා යෝජකයන්ගේ සහ සේවකයන්ගේ සංවිධානවලට අතිශය වැදගත් වේ. පවත්නා සීමිත කාලය උපරිම ලෙස භාවිතයට ගනු පිණිස, සම්මුති සහ නිර්දේශ ක‍්‍රියාවේ යෙදවීම පිළිබඳ සමුළු කමිටුව විශේෂඥ කමිටු වාර්තාවේ ඇතුළත් කරුණු අතරින් සිය විශේෂ අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු තේරීමක් කරයි.